ARCH 504
Atölye 4 / 6 kredi - 12 saat/hafta
ARCH 504 atölyesinde, Emre Arolat, Can Çinici, Mehmet Kütükçüoğlu, Arif Suyabatmaz ve Han Tümertekin'in yürütücülüğündeki 5 ayrı grup 5 ayrı konu üzerinde çalışacaktır.

Emre Arolat Grubu:
Bu grupta, Kağıthane'de karışık işlevli yapı grubu konu edilecektir.


Can Çinici Grubu:
Yol ve yol yapıları bu grubun konusudur.


Mehmet Kütükçüoğlu Grubu:

YENİKAPI TRANSFER YAPISI
Marmaray'ın da hizmete girmesi ile birlikte Yenikapı, İstanbul'un en hareketli transfer noktası haline gelecek. Bunun en önemli nedeni, Marmaray, Metro (Yenikapı-Sarıyer hattı) ve Güney Marmara / Ege'ye açılan en önemli deniz yolu kapısı olan Feribot Terminalinin tam bu koordinatta çakışmasıdır. Aynı zamanda alanın, yakın tarihte gün ışığına çıkarılan eski Bizans limanı arkeolojik çalışmalarına da sahne olması, bir yandan problemin kompleksitesini artırırken öte yandan mekanik bir transfer hareketine içerik kazandırmak adına bir fırsattır. Bölgenin, tarihi kentin sur ve kıyı çizgisi üzerinde olması, konuyu silüet ve morfoloji çalışmalarını da kapsayan bir mimarlık meselesine dönüştürmektedir. Yukarıda bahsi geçen kompleksite ve fırsatların farkına varılmaksızın yapılmış halihazır çalışmaların parçalı fragmanter yapısına karşın problemi bütünlükçü bir yaklaşımla ele alacak atölye bir kritik niteliği de kazanacaktır. Öte yandan bu bütüncül yaklaşım, mimari külliyatta henüz örnekleri birikmemiş, önceleyeni olmayan yeni bir morfolojik yapı önermektedir. Bu durum, tartışmaların önemli eksenlerinden biri olacaktır.

Tariflendiği şekliyle Yenikapı Transfer Yapısı Atölyesi, bir önceki Taksim Transfer Noktası'nın bir anlamda antitezi niteliğinde bir süreci öngörmektedir. Taksim'de hafifleyen bir transfer hareketi karşısında başlangıçtaki kasti belirsizlik içerisinden yeni bir Taksim algısı istenirken, burada, yoğunlaşan bir trafiğin son derece belirli komponentleri üzerinden bütünlük problemine cevap verecek bir peyzaj/yapıya işaret edilmektedir.


Murat Arif Suyabatmaz Grubu:

Proje yeri hakkında:
Karaköy’den Kabataş yönüne doğru uzanan1.2 km’lik mesafeyi kapsayan ve kamuoyunda genellikle “Galataport” olarak anılan kentsel sit alanı, kıyı hattı.

Bu hat aynı zamanda Karaköy-Galata Liman Bölgesi olarak da anılmakta ve ağırlıklı olarak halen Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’ye ait olan gümrük ve ambar tesislerini barındırmaktadır.
Bilindiği üzere TDİ 16 Eylül 2005 tarihinde kendisine ait bu tesislerin işletme haklarını “İstanbul Salıpazarı-Karaköy Kruvaziyer Liman Turizm Ticaret Kompleksi’nin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yapım, İşletim ve Devir İşi” başlığı altında yatırımcı bir gruba ihale etti.
Yine bilindiği üzere antrepo ve çevresinin mimari proje ihalesini de Tabanlıoğlu Mimarlık almıştı. Yap-İşlet-Devret İhalesi de bu proje ile yapıldı.

Söz konusu bölge Koruma Kurulu’nun 7.7.1993 tarihli kararıyla “kentsel sit alanı” ilan edilmişken sonradan Bakanlar Kurulu’nun 15.12.1994 tarihli kararıyla “turizm merkezi” olarak belirlendi.
Bütün bu süreç içinde Galataport gerek mimari projesi, gerekse ihale şekli ve sonuçları açısından mimarlar, şehirciler, sivil toplum örgütleri ve İdare arasında etraflıca tartışıldı. Hatta Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi İdare’ye karşı yürütmeyi durdurma davası bile açtı.
Şu anda ise bu çok aktörlü oyunda ne olacağı belirsiz.

Proje Konusu:
İstanbul’un dünyadaki global şehirler kulübüne üyeliği –misafir üyelik mi, asil üyelik mi, zaman gösterecek- Wallpaper, Monocle, Frame gibi trendsetter magazinlerindeki yazılardan sonra İsviçre’nin “Du” adlı saygın sanat ve kültür dergisinin tüm bir sayısını “Boğaz’daki Hip Şehir İstanbul” başlığı altında İstanbul’a ayırmasıyla nihayet tescillenmiş bulunuyor.
Herkesin gözünün üstünde olduğu bu şehrin en önemli yerlerinden biri olan Galataport bölgesinin elde edeceği rant düşünüldüğünde İstanbul’a büyük bir katkı sağlayacağı gerçeği Galataport projesini aşağıdaki gibi tarif ettirebilir:
“Cruise” gemileri ile gelen turistlerin ve İstanbulluların yirmidört saat boyunca kullanabilecekleri, otel, lokantalar, barlar, atıştırma noktaları, her tür turistik eşya mağazaları,alışveriş merkezleri, büro katları, sergi ve fuar alanları, müze, otoparklar ve daha bir çok satış noktası’ndan oluşan, İstanbul’un çağdaş gelişimini yansıtan uluslararası bir “Cruise Limanı ve Turizm Kompleksi”. Zaten TDİ-Yatırımcı-Mimar üçlüsünün mevcut tarifi böyle.

Bu tarifi yapan yaklaşımın acilen bir mimari proje elde etmesi, bu projeye göre-veya değil- inşaat faaliyetine başlaması ve sonucunda kar etmesi ise herkesin ezberindeki bir rutin haline geldi.
Başka türlü olması da beklenmemektedir. Ama başka türlü de olabilir mi?

Bu dönemin atölyesi bu soruyu yanıtlamaya ve halihazır durumu bir sorun olarak kabul ederek bu sorunu çözmeye soyunmaktadır. Atölye, sorunu çözmeye giden yolun başlangıç noktasında belirlenen bu tavrı bir emrivaki olarak kabul ederken, bölgeye ait farklı yaklaşımların varolabileceklerini ve bunlar üzerinde tartışıp alternatifler üreterek ezber kırmayı ümit etmektedir.
Atölyenin benimseyeceği bu tutum İSMD tarafından geçmişte açılan “Fikir Proje Yarışması”ve Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi tarafından düzenlenen “Kent Düşleri Atölyesi” kapsamındaki çalışmalar ile de kısmen örtüşmektedir. Ancak atölye yeni bir emrivaki yapmamak için yukarıdaki tarifi de ikna edici tutarlı argümanlara sahip olması şartıyla varolan yaklaşımlardan biri olarak kabul edebilir. Ancak dönem boyunca yapılacak olan çalışmanın temelini ve önemli bir kısmını bizden çözüm talep eden bölgeyi okumak ve anlamak çabasının oluşturacağı açıktır.
“Kamusal Alan” ve “Kent Hafızası” kavramları bu okuma ve anlama çabasında tartışılacak ve sonuç ürün üzerinde belirleyici olacaklardır.

Bu ve süreç içinde ortaya atılması kuvvetle muhtemel ve beklenen diğer kavram ve açılımlar üzerinden gerçekleşecek bu tartışma ve kurgulama süreci nihayetinde kente ait bu bölgenin nasıl değerlendirileceğini/dönüşeceğini her öğrenci kendi belirleyecektir; Yani herkes programını kendi oluşturacaktır.

Ancak atölye bu düşünsel çalışmaların belirli bir aşamadan sonra somut öneriler/projeler haline gelmesini sürecin vazgeçilmez bir nihai aşaması olarak çok önemsemenin yanısıra ortaya çıkacak ürünlerin kalitelerinin de üzerinde titizlikle duracaktır.


Han Tümertekin Grubu:
Zorlu Grubu'nun davetli yarışma düzenlediği Zincirlikuyu'daki eski karayolları arazisi bu atölye grubunun konusudur.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı - santralistanbul T: +90 (212) 311 50 00 - E-posta: mimarlik@bilgi.edu.tr