Arşiv

ARCH 502 Öğrenci Projeleri / Mehmet Kütükçüoğlu Grubu
Taksim: Transfer Noktası
Özellikle Cumhuriyet Dönemi tarihi ile İstanbul’da, hatta Türkiye’de bir ‘yer’ haline gelmiş olan Taksim Meydanı, yine aynı dönem içerisinde kazanmış olduğu önemden muzdariptir. Bu iştah açıcı mekan, farklı gruplarda yarattığı temsiliyet arzuları sonucu bir yap-boz alanı haline, bugünkü yarı tanımlı/tanımsız şekline dönüşmüştür.
İstanbul’daki bir çok yer gibi, ilk olarak topografik bir eşik olarak yere işaretlenen Taksim –sırt çizgisinin kırılma ve vadilere açılma, suların büyük sarnıçtan taksim edilme noktası-, Cumhuriyetin ilanından sonra Cumhuriyet ve İstiklal Caddelerinin birbirlerine oblik duran akslarını bağdaştıran bir yuvarlak, Kışlanın ahırlarının yıkılması ile bu yuvarlağa köşeden eklenen bir dikdörtgen, Kışlanın kendisinin yıkılması ile (Proust planı) Dolmabahçe/Maçka ile Beyoğlu arasında tampon olan askeri alanların kente katıldığı geniş (yeşilimsi) yüzeylerin başlangıcı devasa bir dikdörtgen olmuş; başlangıçtaki yuvarlak tanımını yitirerek bu açıklığın köşesine ilişmiş bir iz görünümünü almıştır. Boş talimhane platosunun konut olarak imar edilmesi ve daha sonra oteller bölgesine dönüşmesi, meydana bakan büyük yönetici evlerinin yerlerini AKM ve Etap Oteli’ne bırakması, yerel idarelerin öngörüleri ile meydanın bir otobüs/minibüs durağı/deposu haline getirilip kent içi bir transfer odağının oluşturulması, İstiklal Caddesi ve Beyoğlu’nun elitleştirilerek İstanbul için bir eğlence/rekreasyon merkezi kimliğine bürünmesi, metro ve füniküler hatlarının çakıştığı bir yeraltı transferinin oluşturulması, tüm bunlar, kısa bir tarih sürecindeki içeriğin dinamizmi, yukarıda bahsi geçen geometrik mutasyona eşlik etmişlerdir. Öte yandan yine tüm bunlar, hatta aynı idari birimin işi olan füniküler ve metro sistemi bile, birbirlerine koordine edilmeden, sadece ekleme-çıkarma mantığı ile bir araya getirilmiş fenomenler olarak kentlilerin mekan algısını zorlamaktadır. Her ne olursa olsun canlılığını yitirmeden bugüne kadar direnmiş Taksim Meydanı, İstanbul’un özellikle Marmaray ve yeni hatlarla kenti kat eden bir metro ağına sahip olması ile yakın gelecekte bir aşama daha geçirecektir. Bu aşama için tasarlanacak öngörüler, meydanın geçmişten geleceğe olan ivmesine kapılmış bugünde, ‘anlama’ ile karışmış bir ‘tasarım’ projesi olarak ortaya kondu.
Özlem Altınkaya
Seçil Yavuz
Yurdagül Tekin
İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı - santralistanbul T: +90 (212) 311 50 00 - E-posta: mimarlik@bilgi.edu.tr