Arşiv

ARCH 504 Öğrenci Projeleri / Arif Suyabatmaz Grubu
Galata bölgesinde; "Cruise" gemileri ile gelen turistlerin ve İstanbulluların yirmidört saat boyunca kullanabilecekleri, otel, lokantalar, barlar, atıştırma noktaları, her tür turistik eşya mağazaları,alışveriş merkezleri, büro katları, sergi ve fuar alanları, müze, otoparklar ve daha bir çok satış noktası’ndan oluşan, İstanbul’un çağdaş gelişimini yansıtan uluslararası bir “Cruise Limanı ve Turizm Kompleksi”.
Proje yeri hakkında:
Karaköy’den Kabataş yönüne doğru uzanan 1.2 km’lik mesafeyi kapsayan ve kamuoyunda genellikle "Galataport" olarak anılan kentsel sit alanı, kıyı hattı. Bu hat aynı zamanda Karaköy-Galata Liman Bölgesi olarak da anılmakta ve ağırlıklı olarak halen Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.'ye ait olan gümrük ve ambar tesislerini barındırmaktadır.

Bilindiği üzere TDİ 16 Eylül 2005 tarihinde kendisine ait bu tesislerin işletme haklarını "İstanbul Salıpazarı-Karaköy Kruvaziyer Liman Turizm Ticaret Kompleksi’nin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yapım, İşletim ve Devir İşi" başlığı altında yatırımcı bir gruba ihale etti. Yine bilindiği üzere antrepo ve çevresinin mimari proje ihalesini de Tabanlıoğlu Mimarlık almıştı. Yap-İşlet-Devret İhalesi de bu proje ile yapıldı.

Söz konusu bölge Koruma Kurulu’nun 7.7.1993 tarihli kararıyla "kentsel sit alanı" ilan edilmişken sonradan Bakanlar Kurulu’nun 15.12.1994 tarihli kararıyla "turizm merkezi" olarak belirlendi.
Bütün bu süreç içinde Galataport gerek mimari projesi, gerekse ihale şekli ve sonuçları açısından mimarlar, şehirciler, sivil toplum örgütleri ve İdare arasında etraflıca tartışıldı. Hatta Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi İdare'ye karşı yürütmeyi durdurma davası bile açtı. Şu anda ise bu çok aktörlü oyunda ne olacağı belirsiz.


Proje Konusu:
İstanbul’un dünyadaki global şehirler kulübüne üyeliği –misafir üyelik mi, asil üyelik mi, zaman gösterecek- Wallpaper, Monocle, Frame gibi trendsetter magazinlerindeki yazılardan sonra İsviçre’nin “Du” adlı saygın sanat ve kültür dergisinin tüm bir sayısını “Boğaz’daki Hip Şehir İstanbul” başlığı altında İstanbul’a ayırmasıyla nihayet tescillenmiş bulunuyor.

Herkesin gözünün üstünde olduğu bu şehrin en önemli yerlerinden biri olan Galataport bölgesinin elde edeceği rant düşünüldüğünde İstanbul’a büyük bir katkı sağlayacağı gerçeği Galataport projesini aşağıdaki gibi tarif ettirebilir:

“Cruise” gemileri ile gelen turistlerin ve İstanbulluların yirmidört saat boyunca kullanabilecekleri, otel, lokantalar, barlar, atıştırma noktaları, her tür turistik eşya mağazaları,alışveriş merkezleri, büro katları, sergi ve fuar alanları, müze, otoparklar ve daha bir çok satış noktası’ndan oluşan, İstanbul’un çağdaş gelişimini yansıtan uluslararası bir “Cruise Limanı ve Turizm Kompleksi”.
Zaten TDİ-Yatırımcı-Mimar üçlüsünün mevcut tarifi böyle.

Bu tarifi yapan yaklaşımın acilen bir mimari proje elde etmesi, bu projeye göre-veya değil- inşaat faaliyetine başlaması ve sonucunda kar etmesi ise herkesin ezberindeki bir rutin haline geldi. Başka türlü olması da beklenmemektedir. Ama başka türlü de olabilir mi?

Bu dönemin atölyesi bu soruyu yanıtlamaya ve halihazır durumu bir sorun olarak kabul ederek bu sorunu çözmeye soyunmaktadır. Atölye, sorunu çözmeye giden yolun başlangıç noktasında belirlenen bu tavrı bir emrivaki olarak kabul ederken, bölgeye ait farklı yaklaşımların varolabileceklerini ve bunlar üzerinde tartışıp alternatifler üreterek ezber kırmayı ümit etmektedir.

Atölyenin benimseyeceği bu tutum İSMD tarafından geçmişte açılan “Fikir Proje Yarışması”ve Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi tarafından düzenlenen “Kent Düşleri Atölyesi” kapsamındaki çalışmalar ile de kısmen örtüşmektedir. Ancak atölye yeni bir emrivaki yapmamak için yukarıdaki tarifi de ikna edici tutarlı argümanlara sahip olması şartıyla varolan yaklaşımlardan biri olarak kabul edebilir. Ancak dönem boyunca yapılacak olan çalışmanın temelini ve önemli bir kısmını bizden çözüm talep eden bölgeyi okumak ve anlamak çabasının oluşturacağı açıktır. “Kamusal Alan” ve “Kent Hafızası” kavramları bu okuma ve anlama çabasında tartışılacak ve sonuç ürün üzerinde belirleyici olacaklardır.

Bu ve süreç içinde ortaya atılması kuvvetle muhtemel ve beklenen diğer kavram ve açılımlar üzerinden gerçekleşecek bu tartışma ve kurgulama süreci nihayetinde kente ait bu bölgenin nasıl değerlendirileceğini/dönüşeceğini her öğrenci kendi belirleyecektir; Yani herkes programını kendi oluşturacaktır. Ancak atölye bu düşünsel çalışmaların belirli bir aşamadan sonra somut öneriler/projeler haline gelmesini sürecin vazgeçilmez bir nihai aşaması olarak çok önemsemenin yanısıra ortaya çıkacak ürünlerin kalitelerinin de üzerinde titizlikle duracaktır.
Artan Hysa
Cem Fırat Bayır
Didem Yavuz
Medeni Beyazağaç
İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı - santralistanbul T: +90 (212) 311 50 00 - E-posta: mimarlik@bilgi.edu.tr